Performer: Mtshophane Mamba, a Swati man, 60 years old; he also performed 2S-1425, 1458 , 1500, and 1501
Place: In King Sobhuza's Entonjeni office, 2:15 pm
Audience: Six Swati men
Notes: In this history of the Swati people, Mtshophane Mamba emphasizes its role in World War Two. Mr. Mamba brought some notes in Swati, and refers to them from time to time, "as a help to my memory," he says. Here is a copy of his notes (punctuation, spelling, etc., are his throughout): (1) King Sobhuza I wazala amadodana kula, Nyawo, Jojo, kadhlovunga waza Sidubelo, Zululand. Kalavumisa kwazalwa "Mukusu." Esiqombeni, kwazalwa "Mansibane." Eludzi wazala umntwanenkosi wakaVelezizweni. Kwaseke kuzalwa "Mavuso" wangwane "Mswazi." (2) King "Mavuso Mswazi" wazala Kopholo, wazala Gija, "Ludonga" Mbandzeni, Longcongco, "Nkundhla" Msuduka Heleba. (3) King Mbandzeni wazala Hodoba Mahlokohla, Mtininta Malunge, Jabhane, Klebe Lovazi, Magodotsheni, Masuphe Mavelebaleni. (4) King Ngwane or Mahlokohla, wazala Mona or Kototsheni, wazala Ngcindi, wazala Mlumbi waza Makosikosi Nabotsibeni. Kwefika Dr. Agrie. (5) King Sobhuza II wabekwa ngonantini 1921, waya Engilandi, ngetemu bangane, wona lona lose ungene naku yunatete Nations. Ngoba Emagisi atsatsa Live letu alenta iTransvaal lelikulu kuna leli esikulo Samukwa ngemangisi iveletu alitsengisela bantu labanye. (6) Ngonayintini 1941, Canel Johnson [Col. Herbert Johnson] Engwenyama yamemeta Emabutho Emasotsha kanye nesikonyane wati ayi Hlome, kuthe lomnye lowati, iyaphi impina? Lowonalowo wesukela etulu wonke lomduna wahloma waya enkosini kalobamba. [3,836 Swati soldies recruited in all for World War II.] Efika Emabutho Enkosini yati iknkosi akamikiswe kaManzini, kuCanel Johnson zoyabetunywe uKing George VI of Englandi ukosi yampendula Canel Johnson yati nineMangisi nineMacebo, Nayenga Nenkosi Mbandzeni, Natsi akoyini lwisa kubeSutu wefika Impi yaMbandzeni yangcoba beyiswa Besutu animentelanga luto. "Wati Canel Johnson sengiso sikati sokuba utembise ukuti ubambelele emangisini, Tonke tive letitaku puma lempi titakukululwa. Ekupeleni kwempi." Kwaba akakasho njalo oka Ngwane kwacwaba inkundhla yenhambu kaManzini. KwaMangala Ngisho, na Canel Johnson kati wefika bamyenga batsi bakaNgwane abesa nehadzeni. Kutsho Tinyundi Temangisi. Le kati lapha kaNgwane. Satshelwa nguye nasiphe sheya. Ku Canel Johnson. Se sihletinje siyazi ukuti, banyundzi betu yibolaba lesihletinabo lapha kaNgwane. Ngakoke linqiniso la Canel Johnson lentekile naku Sesikululiwe nine bekunene. Kuphela kwemu lumbi owakuluma iqiniso lowo. Emhlabeni. Lempi yakiswa King Sobhuza II.